Van coping tot eetprobleem

‘Ik heb geen eetstoornis, maar een copingprobleem!’, zei een van onze cliënten.

En daar zit wel een waarheid in, die we graag even verder toelichten.

Wanneer iemand met een situatie geconfronteerd wordt, maakt hij er twee beoordelingen over: 1/ Wat is hier aan de hand? en 2/ Wat is hier de beste oplossing of reactie voor?

De manier waarop mensen reageren op situaties hangt voornamelijk af van hun copingstijl (en minder van de situatie op zichzelf). Coping komt van het Engelse ‘to cope with’, of in het Nederlands ‘omgaan met’. De Amerikaanse psycholoog Richard Lazarus definieerde coping als ‘cognitive and behavioral efforts to master, reduce or tolerate the internal and/or external demands that are created by the stressful transaction’. Het gaat dus om zowel cognitieve als gedragsmatige inspanningen om tegenstrijdige eisen tussen interne en/of externe verwachtingen te hanteren, te reduceren of te tolereren.

Ieder van ons heeft andere manieren om met moeilijkheden om te gaan. Er zijn dus verschillende copingstijlen of copingstrategieën mogelijk. Of een strategie ‘werkt’ hangt af van het resultaat: heb je een manier gevonden om een helpende reactie te vinden in deze specifieke situatie, dan heb je een gepaste copingstrategie toegepast. Doorgaans zijn mensen wel flexibel en kunnen ze kiezen welke reactie ze zullen gebruiken. Maar wanneer copingstijlen hardnekkig worden, lopen mensen vast. Ze passen telkens opnieuw dezelfde ‘oplossing’ toe op verschillende soorten situaties. Je kan je al voorstellen dat dat niet goed werkt.

Wanneer je probleemgerichte coping inzet, zal je proberen om het probleem aan te pakken en weg te werken. In sommige situaties is dat niet haalbaar. Iemand die overleden is, kan je niet terugbrengen. Je zal doorheen het verdriet en gemis en door de pijn en het verlies een weg moeten vinden. Dat is dan emotiegerichte coping: je probeert iets te doen met de gevoelens die opkomen bij een bepaalde situatie.

Er bestaan verschillende onderverdelingen van copingstijlen, afhankelijk van de auteur of onderzoeker. Een vaak gebruikte opdeling is de volgende, die ook gehanteerd wordt in de Utrechtse Copinglijst (UCL), een vragenlijst die je meest gehanteerde copingstijlen in kaart brengt.

  • Actief aanpakken: Je analyseert het probleem, bedenkt verschillende stappen en gaat stapsgewijs aan de slag om het probleem op te lossen. Kort en bondig: je pakt het probleem meteen aan!
  • Sociale steun zoeken: Je belt een vriend(in), je spreekt over de situatie met vrienden of familie en je probeert samen met hen het probleem aan te pakken en je gevoelens een plaats te geven.
  • Vermijden: Je steekt het probleem weg, je negeert het en blijft verder doen alsof er niets aan de hand is. (‘Ik heb geen eetprobleem, ik heb geen zin om stil te staan, ik functioneer toch nog?’, zeggen mensen met deze copingstijl wel eens, terwijl ze maar blijven ratelen en op automatische piloot verder leven.)
  • Palliatieve reactie: Je legt je focus bewust op andere dingen dan op het probleem, je verschuift met andere woorden de focus en loopt weg van het probleem. Misschien probeer je spanningen te verminderen door bijvoorbeeld meer te roken, drinken, eten of te bewegen, of juist door te hongeren, kcal te tellen en je hele mentale bandbreedte daarop te focussen (dan blijft er geen ruimte over voor datgene wat lastig voor je is). Het kan ook zijn dat je rustgevende middelen gebruikt als je je gespannen voelt of nerveus bent.
    Deze reactiestijl kan op termijn leiden tot verslavingen, vb. eetbuien of hongeren, maar ook alcohol, nicotine (sigaretten), medicatie, gamen,…
  • Depressief reactiepatroon: Je piekergedachten staan niet stil, je geeft jezelf overal de schuld van, je vindt jezelf weinig waard en haalt jezelf onderuit. Deze copingstijl is voor heel wat mensen met een eetproblematiek ook wel herkenbaar. Het is vaak juist vanuit de immens negatieve gedachten over zichzelf dat je je geen eten gunt, de lat ontzettend hoog zal leggen (vb. in werk of studie) of dat je jezelf maar volpropt met eten.
  • Expressie van emoties: Je uit je emoties, je durft kwaad zijn, je durft je grenzen aangeven, je laat zien aan anderen wat er binnenin jou omgaat. Op dit domein ervaren heel wat mensen hun uitdaging: het vraagt lef om echt in contact te staan met je emoties en moed om ze dan ook nog eens uit te spreken tegenover een ander. We kunnen dit oefenen, zodat we beter leren voelen wat ons bezighoudt en zodat we dit ook leren communiceren zodat er rekening met ons gehouden wordt.
  • Geruststellende gedachten en wensdenken: In tegenstelling tot de piekergedachten bij het depressief reactiepatroon, zal je juist positieve pep-talk gebruiken. Je focust op hoe het zal zijn als het voorbij is (‘Ik zal trots op mezelf zijn als ik X doe.’), je bedenkt dat anderen het nog moeilijker hebben of je zoekt andere gedachten die helpen om met een confronterende situatie om te gaan.

Een voordeel van copingvaardigheden is dat je ze kan aanleren. Merk je bij jezelf dat je toch wel vaak in dezelfde stijl blijft hangen, waardoor je problemen eigenlijk erger worden in plaats van te verbeteren? Dan kunnen we samen met jou oefenen en je helpen om andere copingvaardigheden uit te proberen, zodat je na verloop van tijd bewuster kan kiezen om nieuwe vaardigheden toe te passen.

En in die zin heeft onze cliënte gelijk: haar eetprobleem was een ongezonde copingstijl geworden. Ze durfde geen grenzen meer aangeven, wist niet meer wat ze echt zelf dacht of voelde, wat voor haar belangrijke waarden waren en ze durfde zich ook niet langer kwetsbaar opstellen tegenover anderen, vanuit een angst dat ze haar ‘zwak’ of een ‘teleurstelling’ zouden vinden of misbruik zouden maken van het vertrouwen.

Is dit herkenbaar voor jou? Wil jij de uitdaging samen met ons aangaan, om nieuwe vaardigheden te oefenen?

Welkom voor een kennismakingsgesprek!

coping

 

Facebookrssyoutube

Wat houdt je tegen?

Misschien wacht je nog…
tot het beter gaat
tot je sterker staat
tot je ooit de moed verzameld hebt

Maar elke reis begon ooit
met één enkele stap.
Een stap die vanuit jezelf komt.
Een stap die maakt dat je verder komt.

Zet jij de stap naar ons?

Wat houdt je tegenom te beginnen aan de rest van je leven_

Facebookrssyoutube

Kijk je schaduw in de ogen

Leven is gemakkelijk. Toch als je doet alsof.

Dan sta je op
automatische piloot
en verder vooral niet nadenken…

Soms kun je niet anders om te overleven in dit leven
dat je te zwaar op de proef gesteld en te diep gekwetst heeft… Maar dit moordende temp houd je niet vol.

Het wordt tijd om te gaan leven, in plaats van te over-leven.

En dus moeten we het over de essentie hebben: Wat zou er gebeuren als je écht zou gaan leven?
Wat heb je nodig om uit de overlevingsmodus te geraken? Wie kan jou daarbij helpen? Welke zorg kan je jezelf geven? Hoe kan je leren om een goede vader / moeder voor jezelf te zijn?

Facebookrssyoutube
Als je geen zin meer vindt…

Als alles lijkt vast te lopen
en je ziet enkel nog een doodlopend punt
,

laat ons dan samen een komma zetten
en zoeken naar het vervolg
van je zin…

Als je geen zin meer vindt...

Facebookrssyoutube

Start nieuwe groepen

Dit voorjaar 2018 starten we met twee nieuwe groepen. Daarnaast blijft ons individuele aanbod natuurlijk ook doorlopen.

Therapiegroep personen met een eetstoornis
Vanaf donderdag 1 februari gaan we van start met een gespreksgroep die om de twee weken samenkomt van 19u30 tot 21u. Heb je een eetstoornis en wil je ervan herstellen? Dan kan je starten voor een traject van (min.) drie maanden. Om de drie maanden evalueren we samen je vooruitgang en bekijken we waar je verder mee aan de slag kan gaan.

Groepsaanbod voor belangrijke steunfiguren
Ben je ouder, partner, vriend(in),… kortom, nauw betrokken bij een persoon met een eetstoornis?
Je komt in deze reeks van 6 sessies te weten wat een eetstoornis is, wat de impact op jou kan zijn en hoe hiermee om te gaan.
Deze reeks start op maandag 5 februari, van 19u.30 tot 21u.
Volgende data zijn maandagen 19/2, 5/3, 19/3, 9/4 en 7/5.
Heb je interesse om een traject bij ons op te starten?
Maak dan een afspraak voor een kennismakingsgesprek via mail (info@voedselvoordeziel.be)
of telefoon (Mara staat je te woord op: 0485 32 55 14).

Kostprijs

Groepsaanbod voor belangrijke steunfiguren (6 sessies): 150€ (Indien beide ouders deelnemen: 275€)
Groepstherapie voor personen met een eetstoornis: 50€ per maand (2 of 3 sessies)
Individueel aanbod: 50€/uur
De bijdragen kunnen gestort worden op het rekeningnummer van Voedsel voor de Ziel: BE59 0689 3113 2026.

Facebookrssyoutube

2017 in vogelvlucht

Voor Voedsel voor de Ziel werd 2017 het jaar van een nieuw, fris begin!

We vertellen hier graag even kort wat we het afgelopen jaar allemaal aan rijke ervaringen mochten opdoen.

We begeleidden onze eerste reeks voor naasten van personen met een eetstoornis, we gaven enkele infosessies en tweemaal mochten we onze werking voorstellen: de eerste keer op de Dag tegen Eetstoornissen in Genk voor een 30-tal deelnemers, de tweede keer op de Hersteldagen in Gent voor een 20-tal mensen.

We hadden contacten met collega-hulpverleners en breidden ons netwerk verder uit. Zo namen we deel aan het therapeutenweekend van Saltare vzw. Daar leerden we hoe activiteiten buiten kunnen helpen om zicht te krijgen op je patronen, hoe je naar jezelf kijkt en hoe je daar verandering in kan brengen. Echt de moeite waard voor iedereen die worstelt met zelfvertrouwen en een complexe band heeft met eten! Op 22 januari kan je trouwens een infosessie volgen om er meer over te weten te komen.

Tenslotte begeleidden we al heel wat mensen individueel, als partners, of als gezinnen. We leren ontzettend veel van elkaar. En we zijn dankbaar omdat we samen op weg mogen gaan. Ook ons doet het deugd om te zien hoe mensen stappen zetten om zichzelf te ontplooien, om zich vrij te maken van de ‘gouden kooi’ van de eetstoornis, om te zien hoe naasten een taal krijgen om met hun dierbare in gesprek te gaan,…

Daar krijgen wij energie van!

Voor 2018 hopen we nog voor veel meer mensen iets te mogen betekenen. Lees hier welke activiteiten we nog meer organiseren.

Waar ga jij van stralen_

Facebookrssyoutube

Een ontspannen en vrij nieuw jaar gewenst!

Mara en Els hebben een cadeau voor jou, een speciaal nieuwjaarscadeau!

Misschien zijn de afgelopen feestdagen voor jou en je naasten niet zo ontspannen verlopen?

We weten zelf nog goed hoe lastig het met zo’n dagen is om te kunnen genieten van het gezelschap en om ons ‘echt’ te durven tonen. Tijdens de feestdagen vragen mensen vaak hoe het met je gaat en wensen ze je veel goeds toe. Maar als je vecht tegen een eetstoornis (en verwante moeilijkheden) dan zit je hoofd vaak vol met heel andere gedachten.

Hoe kom ik over? Heb ik er niets dom uitgeflapt? Zie ik er niet te dik uit? Trek ik niet beter iets anders aan? Ben ik niet teveel opgemaakt? Ligt mijn haar wel goed? Mag ik dit wel eten? Als ik dit eet, hoeveel calorieën heb ik dan binnen? Hoelang voor die er weer afgewerkt zijn? Moet ik niet helpen met afruimen? Mag ik wel écht zeggen dat ik een moeilijke periode heb? Wil ik dat eigenlijk wel? Wat als de mensen me aanspreken over het eten of over mijn gewicht?

En zo gaat het maar door… Niet echt een ontspannen sfeertje dus, in dat hoofd van een persoon die worstelt met een eetstoornis.

Maar het kan ook anders. Eén van de dingen waar we in therapie aan werken is zoeken naar manieren die jou tot rust kunnen brengen. Die je helpen om de eetstoornis-stem op een zijspoor te zetten en beter te luisteren naar wat jij nodig hebt, naar wat jouw dromen en verlangens zijn.

Eén van de manieren die Mara voor zichzelf ontdekte als helpend, is luisteren naar rustgevende muziek.

spotify-logo-primary-vertical-light-background-rgbSpeciaal voor jullie stelde zij een lijst met 30 nummers samen, die je hier kan beluisteren via Spotify, met o.a. nummers van Yann Tiersen, Julien Marchal, Ludovico Einaudi en Fabrizio Paterlini.

Luister naar de klanken. Laat je meevoeren op de muziek. Droom erbij weg. 

Hoe zou het voor je voelen om je vaker rustig te kunnen voelen, in contact met je lichaam, en tevreden zijn met wat op dat moment is?

Wat staat er zoal op jouw playlist aan helpende muziek?

whats-on-your-playlist

Facebookrssyoutube

Herstellen is een proces

Herstellen gaat nooit in een rechte lijn vooruit, maar eerder met vallen en opstaan, proberen wat werkt en daaruit leren. Dat heb je zelf wellicht ook al wel gemerkt. Soms zou je willen dat het allemaal wat sneller kon gaan. In gezinnen merken we bijvoorbeeld ook hoe mensen verschillende snelheden hebben qua verwachtingen in de evolutie van het proces. De ene voelt dat het nodig is om even op adem te komen, terwijl de andere wil dat het nog sneller gaat allemaal. En dat kan al eens tot conflicten leiden. Een tip daarbij is om open te communiceren en te benoemen wat jouw noden zijn. Zo wordt het voor iedereen duidelijk waar je zit in het proces.

sanddunes

Grofweg zijn er vier fasen te onderscheiden (Gagne, 2004):

1. Overweldigd worden – Je wordt overspoeld door emoties, gebeurtenissen, gedachten… en je weet niet wat ermee te doen. Je voelt dat het je teveel wordt allemaal, dat je er onder gebukt gaat en houvast verliest. Op zo’n momenten lijkt (niet) eten vaak je enige houvast, het enige waar je controle over hebt. Maar daardoor zet je jezelf vast en ontwikkel je niet verder. Integendeel, je lichamelijke en geestelijke groei wordt erdoor stopgezet en zelfs gesaboteerd…

2. Worstelen – In deze fase zoek je naar manieren om het leven terug beter aan te kunnen. Zo is het best mogelijk dat je merkt dat er heel wat kwaadheid zit en dat je heel erg zoekt naar manieren om die kwaadheid beter te uiten. Of misschien worstel je met grenzen aangeven en opkomen voor jezelf. “Ben ik het wel waard? Màg ik mijn grens wel aangeven, want die ander heeft toch ook noden? En anderen hebben mij misschien maar graag als ik iets voor hen doe? Ik moet mijn (zelf)waarde verdienen…” Of wat we ook wel horen is dat mensen door de eetstoornis liegen over wat, hoeveel en waar ze gegeten hebben. Op zo’n momenten voel je de worsteling heel erg: je wil niet liegen, want dat past niet bij wie je bent, maar je voelt ook zo’n grote nood om het wel te doen, omdat de eetstoornis zo sterk is…

Het vraagt behoorlijk wat moed om te accepteren dat de dingen niet lopen zoals je zou willen. Het is vanuit het worstelen dat je vaak maar die moed en energie kan opbrengen. Het vraagt zoveel van je energie dat je het graag anders zou willen…

3. De derde fase is dan ook het zoeken naar een leven waarin je kwetsbaarheden een plaats hebben, zonder je nog te overspoelen. “Wat heb ik nodig om beter voor mezelf te mogen en kunnen zorgen? Wie kan ik daarbij vragen om hulp? Wat voor hulp heb ik nodig op de lastige, maar ook op de fijne momenten?”

4. In de vierde en laatste fase gaat het om leven voorbij je kwetsbaarheden (vb. eetstoornis). Je kent jezelf zo goed dat je weet waar valkuilen en triggers liggen, je hebt geleerd wat je nodig hebt om je lichaam en geest te voeden, om het leven aan te kunnen en ervan te genieten. Leven is niet enkel meer overleven, maar wordt nu: ten volle leven. Dat betekent ook in mildheid leven met jezelf. Het hoeft niet altijd ‘perfect’, het mag ook minder. Je mag steeds meer worden wie je bent. En dat dat niet meteen 100% ‘klopt’ is helemaal oké!

Facebookrssyoutube

Wat is herstel (niet)?

Als mensen het woord herstel horen, denken ze vaak aan iets dat stuk is en dat gemaakt moet worden. Zoals een fiets waar de remmen niet meer van werken: als je de remblokjes vervangt werkt alles weer prima zoals voorheen.

Bij psychisch herstel zou het ook kunnen lijken alsof je moet herstellen wat er stuk is gegaan, zodat je nadien weer kan functioneren zoals voorheen. Maar teruggaan naar voorheen is nooit een optie. We kunnen niet terug in de tijd, terug naar hetzelfde punt om daar dan ‘anders en beter’ door te komen.

Herstellen van een psychische kwetsuur of kwetsbaarheid is niet iets dat even snel-snel gelijmd of geplakt wordt. Het betekent eigenlijk dat je jezelf opnieuw moet uitvinden. Logisch dus dat zoiets behoorlijk wat tijd, energie en vallen en opstaan vraagt.

Wanneer je vastloopt in jezelf heeft dat vaak zo’n impact dat je niet meer dezelfde bent als voordien. Dat betekent ook dat je geconfronteerd wordt met existentiële vragen zoals ‘Wie ben ik dan, met deze kwetsbaarheid?’ of ‘Hoe kan ik leven met en na de kwetsuren die ik opgelopen heb?’

Mensen met een eetstoornis vertellen wel eens hoe de eetstoornis zo’n groot deel is geworden van wie ze zijn en dat het zoveel tijd in beslag neemt, dat ze eigenlijk niet meer weten wie ze zijn en wat er voor hen wérkelijk nog toe doet. De eetstoornis wordt dan pseudo-identiteit. Je bent de persoon met een eetstoornis, en die eetstoornis regelt je hele denken, voelen en leven… In therapie gaan we samen op zoek naar hoe we jou terug de teugels in handen kunnen geven, naar wie je bent en wat voor jou belangrijk is. En dat kunnen soms behoorlijk andere dingen zijn dan voordat je zo in de knoop geraakte.

We vertellen onze cliënten wel vaker dat herstellen eigenlijk het (her-)schrijven is van je eigen handleiding. Je leert jezelf in therapie, door ontmoetingen met anderen, door stil te staan bij jezelf,… steeds beter kennen. Je krijgt inzicht in wat signalen zijn dat het goed met je gaat, of juist minder goed. Wat je allergieën zijn en waar je juist heel veel energie uit haalt. Wie je mag helpen en op welke manier ze dat voor je kunnen doen. Wat je zelf kan doen en waar je hulp bij nodig hebt. Wat situaties zijn waar je van gaat openbloeien en welke situaties je maar beter zoveel mogelijk kan vermijden, omdat ze je zo op de proef stellen dat het teveel van jezelf vraagt.
herstel

Facebookrssyoutube